• پلیس مهاجرت و گذرنامه فراجا یکی از یگانهای زیر مجموعه پلیس امنیت عمومی فرماندهی انتظامی جمهوری اسلامی ایران است که وظیفه آن صدور و تعویض گذرنامه در کشور و کنترل ورود و خروج از مبادی رسمی مرزهای زمینی (پایانه‌های مرزی) و هوایی (فرودگاه‌ها) در کشور است.هر روز، تعداد زیادی از اتباع ایران، از مرزهای کشور خارج شده و به یک کشور خارجی می روند و برعکس، تعداد زیادی از اتباع خارجی نیز به مرزهای کشور، وارد شده و با انگیزه های مختلفی، مانند اقامت، تحصیل و یا کار، برای مدتی دائمی یا موقت، در کشور ما اقامت می کنند.

    اشخاصی که قصد خروج از کشور و دریافت گذرنامه را داشته یا اتباع خارجی که به دلایل مختلف، مانند اقامت یا تحصیل و یا کار، به کشور ایران وارد می شوند، حتما با نام نهادی تحت عنوان اداره پلیس مهاجرت و گذرنامه، مواجه شده و گاه، به دنبال پیدا کردن سایت این نهاد و آدرس و شماره تلفن آن، جهت، انجام امور اداری خود بوده اند.

    با توجه به اهمیت اداره مزبور برای ایرانیانی که قصد خروج از کشور را داشته یا خارجیانی که به کشور ما وارد می شوند، در این بخش، به معرفی این نهاد پرداخته و در قسمت های بعد، در مورد سایت پلیس مهاجرت و گذرنامه فراجا و آدرس و شماره تلفن اداره مرکزی و اداره های تابع این نهاد، توضیحات لازم را ارائه خواهیم کرد.

    برای اینکه به معرفی پلیس مهاجرت و گذرنامه فراجا و وظایف این نهاد بپردازیم، لازم است تا به قانون نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایرن، مراجعه کنیم. ماده 11 این قانون، در توضیح بخشی از وظایف نیروی انتظامی، مقرر داشته : « اجرای قوانین و مقررات مربوط به گذرنامه (‌بجز گذرنامه سیاسی و خدمت)، و ورود و اقامت اتباع خارجی (‌با هماهنگی وزارت امور خارجه‌ در مورد اتباع خارجی تحت پوشش دیپلماتیک) با هماهنگی وزارت اطلاعات ( در مورد ورود و خروج و اقامت اتباع خارجی) و صدور گذرنامه.»

    بنابراین، با توجه به این ماده، پلیس گذرنامه و مهاجرت، یکی از زیرمجموعه های نیروی انتظامی کشور بوده که در حال حاضر، به عنوان یکی از یگان های پلیس امنیت عمومی، به انجام وظایف محوله قانونی خود و ارائه خدمات به متقاضیان، مشغول می باشد. وظایف این نهاد، شامل موارد زیر می باشد:

    نظارت و کنترل ورود و خروج از مرزهای کشور، از هر سه طریق مرزهای زمینی، آبی و هوایی.

    نظارت بر اتباع خارجه مقیم کشور، کنترل جمعیت آنها، کنترل جرایمی که این افراد مرتکب می شوند و تهیه و جمع آوری اطلاعات لازم از این موضوعات.

    صدور و تعویض پاسپورت یا گذرنامه، برای اتباع ایرانی. البته، گاه، به دلایل ویژه، مانند مراسم اربعین، پلیس مهاجرت و گذرنامه فراجا، اقدام به صدور اوراقی کرده که به طور موقت، جایگزین پاسپورت بین المللی شده و تحت عنوان گذرنامه موقت، شناخته می شوند.

    در سال های اخیر که سایت های دولتی مانند سایت ثبت من، توسط نهادها و بخش های مختلف دولتی، راه اندازی گردیده، نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران نیز سعی نموده تا با تاسیس و راه اندازی سامانه ها و سایت های اینترنتی، خدمات خود را هر چه بیشتر، به شکل الکترونیکی و غیر حضورری، به کاربران خود ارائه دهد.

    یکی از سامانه هایی که در این سال ها، از سوی نیروی انتظامی، راه اندازی شده است، سایت پلیس مهاجرت بوده که در آدرس اینترنتی epolice.ir به متقاضیان صدور گذرنامه، ارائه امکانات کرده و متقاضیان می توانند با ورود به این سامانه و از طریق بخش خدمات اینترنتی، سرویس های مورد نظر خود را دریافت نمایند و به لیست آدرس و شماره تلفن اداره های زیرمجموعه پلیس مهاجرت و گذرنامه فراجا، دسترسی یابند.

    البته، در رابطه با سایت پلیس مهاجرت، لازم است تا به دو نکته توجه گردد: اول اینکه، در صورت کلیک بر روی گزینه خدمات اینترنتی، کاربر، وارد سامانه سخا شده و لازم است تا پس از ثبت نام و دریافت نام کاربری و ورود به سایت، برای ثبت نام پاسپورت الکترونیکی اقدام نماید.

    ثانیا: امکانات سایت epolice.ir، محدود به خدمات اداره پلیس مهاجرت و گذرنامه فراجا نبوده و این سامانه، به عنوان سایت خدمات الکترونیک انتظامی، ارائه دهنده طیف وسیعی از خدمات پلیس نیروی انتظامی به متقاضیان، از جمله خدمات مرتبط با کارت خدمت وظیفه عمومی، کارت سوخت و گواهینامه می باشد.

    پلیس مهاجرت یکی از یگان‌های زیرمجموعه پلیس اطلاعات و امنیت عمومی کشور است که وظیفه آن صدور و تعویض گذرنامه در کشور و کنترل ورود و خروج از مبادی رسمی مرزهای زمینی (پایانه‌های مرزی) و هوایی (فرودگاه‌ها) در کشور است. پلیس مهاجرت قوانینی را علیه مهاجران غیرقانونی اجرا می‌کند.

    مأموران گزارش‌های مربوط به مهاجران غیرقانونی را بررسی می‌کنند و وقتی آن‌ها را شناسایی کردند، متخلفین را دستگیر می‌کنند. اگر مشخص شود که افراد به‌طور غیرقانونی در کشور حضور دارند، مأموران پلیس مهاجرت در بازداشت و تبعید آن‌ها اقدامات لازم را اجرا می‌کنند.

    پلیس مهاجرت کیست؟

    پلیس مهاجرت یکی از یگان‌های ویژه است که تابع اطلاعات و امنیت عمومی است. وظیفه پلیس مهاجرت صدور و تعویض گذرنامه در کشور و کنترل ورود و خروج از مرزهای زمینی (پایانه‌های مرزی) و هوایی (فرودگاه‌ها) در کشور است. اداره پلیس مهاجرت در راستای اجرای قانون تحت وزارت امنیت داخلی است که اساساً مسئولیت مهاجرت و اجرای قوانین گمرک را بر عهده دارد.

    همچنین مسئولیت‌های دیگری در مقابله با جرائم فراملی دارد. مأموریت اعلام‌شده پلیس مهاجرت حمایت از کشور در برابر جنایات مرزی و مهاجرت غیرقانونی است که امنیت ملی و امنیت عمومی را تهدید می‌کند.

    وظیفه‌ی پلیس مهاجرت با تمرکز بر اجرای مهاجرت، جلوگیری از تروریسم و ​​مبارزه با حرکت غیرقانونی مردم و کالاها انجام می‌شود. اداره پلیس مهاجرت و اجرای گمرک مسئول شناسایی و از بین بردن آسیب‌پذیری‌های امنیتی مرزی، اقتصادی، حمل‌ونقل و زیرساخت‌ها است. علاوه بر این طبق دستور پلیس مهاجرت و گذرنامه امکان ورود و خروج افراد خاطی به کشور ممنوع اعلام شود.

    اقدام پلیس مهاجرت در صورت فقدان گذرنامه

    پلیس مهاجرت و گذرنامه ناجا در خصوص مسافران ایرانی که در خارج از کشور اسناد هویتی خود را گم می‌کنند و یا از آنان سرقت می‌شود، می‌خواهد که این افراد به کنسولگری‌ها و سفارتخانه‌های جمهوری اسلامی ایران در آن کشور، مراجعه کنند.

    اگر مدت اقامت مسافران در کشور موردنظر طولانی باشد، سفارتخانه‌های ایران، برای آنان گذرنامه صادر می‌کند و در غیر این صورت برای مسافران برگه عبور صادر می‌شود که می‌توانند با آن، وارد کشور شوند؛ افراد پس از ورود به ایران، فقدان گذرنامه خود را اعلام و پلیس مهاجرت و گذرنامه به آن رسیدگی و سپس طی فرآیند قانونی نسبت به صدور گذرنامه جدید اقدام می‌کند.

    در صورت یافتن مدارک، افراد باید پیدا شدن مدارک خود را پیش از خروج از کشور به ادارات گذرنامه استان‌ها، اعلام کنند چراکه گذرنامه‌هایی که با عنوان گمشده، در سیستم ثبت می‌شوند، اعتبار ندارند.
    در صورت مفقود شدن دیگر اسناد هویتی افراد در خارج از کشور، سفارتخانه‌های ایران به بانک ثبت‌احوال دسترسی دارند و پس از اثبات و احراز هویت، برای آنان گذرنامه‌یا برگه عبور صادر می‌کنند.

    اختیارات و ممنوعیت‌های پلیس مهاجرت

    پلیس مهاجرت سیاست‌ها را ارزیابی می‌کند و به دنبال راه‌حل‌هایی است که به کاهش تأثیر منفی مهاجرت کنترل نشده بر امنیت کشور، اقتصاد، نیروی کار، آموزش، مراقبت‌های بهداشتی و محیط‌زیست کمک کند.

    پلیس مهاجرت جهت بررسی هویت یا حق سکونت، می‌توانید شخص مهاجر را تحت نظارت قرار بگیرید و در صورت جعلی بودن مدارک و یا سکونت غیرقانونی در کشور می‌توان در اداره پلیس مهاجرت او را بازداشت کند. پلیس مهاجرت درصورتی‌که تشخیص دهد فرد خارجی مورد ارتکاب جرم شده و برای جامعه خطرناک است می‌تواند او را از کشور اخراج کند.

    نظارت برای اداره پلیس مهاجرت روشی است که فرد باید در دسترس این اداره باشد. اگر فرد احضاریه‌ای در مورد نظارت یا بازجویی دریافت نمایید این بدین معنی است که موظف است در مکان‌ و وقت‌ معین‌شده خود را نزد پلیس مهاجرت معرفی کند. البته قرار نظارت تا شش ماه معتبر است و امکان تمدید وجود دارد. در حالت عادی قبل از تمدید نظارت از طرف اداره مهاجرت باید در یک بررسی شفاهی حاضر شد.

    بازداشتگاه اداره پلیس مهاجرت مکانی است که شخص خاطی در یک اقامتگاه بسته بسر می‌برد و حق ترک آنجا را ندارد. مسئولیت این اقامتگاه‌ها بر عهده اداره پلیس مهاجرت است. شخصی که در بازداشتگاه اداره مهاجرت بسر می‌برد در صورت سرپیچی نکردن از مقررات، حق دریافت ملاقات را دارد. در بعضی موارد اداره پلیس مهاجرت حق دارد چنین ملاقاتی را زیر نظر داشته باشد.

    کسانی که در بازداشتگاه پلیس مهاجرت بسر می‌برند به تلفن و اینترنت دسترسی دارند. همچنین در بازداشتگاه مردان، رنان و هم کودکان بسر می‌برند. کودکان نباید هرگز از سرپرست خود جدا شوند. یک کودک را می‌توان حداکثر ٧٢ ساعت در بازداشتگاه اداره پلیس مهاجرت نگه داشت، اگر دلایل حساس وجود داشته باشند می‌توان زمان را تا ٧٢ ساعت دیگر تمدید کرد، اما هرگز طولانی‌تر از آن امکان ندارد.

    اگر شخص به خاطر ارتکاب به جرم محکوم‌به اخراج از کشور شدە باشد و دیگر امکان بازداشت در اداره پلیس مهاجرت را نداشته باشد پلیس مهاجرت می‌تواند شخص را از کشور اخراج کند. همچنین اداره پلیس مهاجرت امکان جدا نگه‌داشتن از دیگران در بازداشتگاه را دارد.

    گذرنامه الکترونیکی ایكائو در خدمت پلیس مهاجرت

    پلیس مهاجرت زیرمجموعه نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران است که باصلاحیت صدور گذرنامه‌های ایرانی و معاملات مهاجران سروکار دارد. استفاده و رواج گذرنامه‌های تقلبی باعث سهولت ورود و خروج غیرقانونی از کشورهای دیگر می‌شود. “پلیس ایران به برنامه گذرنامه الکترونیکی ایكائو می‌پیوندد”. خبرگزاری تسنیم.

    “پلیس ایران به برنامه گذرنامه الکترونیکی ایكائو می‌پیوندد”

    خبرگزاری تسنیم

    اداره پلیس مهاجرت و گذرنامه با صدور گذرنامه‌ی الکترونیکی، امنیت را بیشتر کرده‌اند. گذرنامه الکترونیکی نسل جدیدی از اسناد مسافرتی است و دارای مزایای بسیاری ازجمله کاهش خطر دست‌کاری و کلاه‌برداری هویتی است. معرفی گذرنامه‌های الکترونیکی فرصت‌هایی را برای دولت‌ها ایجاد می‌کند تا امنیت سیستم هواپیمایی جهانی را ارتقا دهند و درعین‌حال کارایی عملیات حمل‌ونقل هوایی را نیز بهبود بخشند.

    نیروی پلیس مهاجرت ایرانی، به‌عنوان نهاد مسئول صدور گذرنامه برای شهروندان ایرانی، موفق به پیوستن به برنامه گذرنامه الکترونیکی ایكائو، دایرکتوری كلیدی عمومی (PKD) شد. این عضویت پس‌ازآن صورت گرفت که تهران در تاریخ ۱۸ مه ۲۰۱۴تفاهم‌نامه همکاری را برای پیوستن به ICD PKD امضا کرد.

    در تلاش برای رعایت استانداردهای جهانی، ایران از سال ۲۰۱۱اقدام به صدور گذرنامه الکترونیکی برای شهروندان خودکرده است و به‌عنوان یکی از پیشگامان این حوزه شناخته می‌شود. عضویت در PKD مستلزم این است که متقاضیان تمام استانداردهای لازم اعلام‌شده توسط ایکائو را رعایت کرده و زیرساخت‌ها را فراهم کنند، نرم‌افزار موردنیاز را پیاده‌سازی کرده و گواهینامه‌های مربوطه را دریافت کنند.

    به‌عبارت‌دیگر، عضویت در PKD نشان می‌دهد كه گذرنامه‌ی كشور از تمامی استانداردهای بین‌المللی برخوردار است.

    پلیس مهاجرت با کشف تقلب و تخلف باعث ایجاد امنیت ملی می‌شود. وظایف اصلی پلیس مهاجرت شامل شناسایی کلاه‌برداری از مزایای مهاجرت است. مأموران تحقیقات و مصاحبه‌ها را برای تعقیب مهاجران غیرقانونی انجام می‌دهند که اطلاعات مربوط به درخواست‌های پناهندگی، ویزا یا تابعیت را جعل می‌کنند.

    وظایف ممکن است شامل هماهنگی فعالیت‌ها با آژانس‌های دیگر، مانند اجرای قانون محلی باشد. پلیس مهاجرت ممکن است سیاست‌ها و رویه‌های مربوط به شغل خود را تجزیه‌وتحلیل کرده و گزارش تهیه کنند، توصیه‌هایی را ارائه دهند و در صورت لزوم اقدام به بازداشت متخلف شوند.

    مأمورین اجرای مهاجرت قوانینی را علیه مهاجران غیرقانونی اجرا می‌کنند. آن‌ها گزارش‌های مربوط به مهاجران غیرقانونی را بررسی می‌کنند و وقتی آن‌ها را شناسایی می‌کنند، آن‌ها را دستگیر می‌کنند. اگر مشخص شود که افراد به‌طور غیرقانونی در کشور حضور دارند، مأموران پلیس مهاجرت در بازداشت و تبعید آن‌ها کمک می‌کنند

پاسپورت در ابتدا سند رضایتی بود که از طرف حاکم قلمرو به مردم داده می‌شد و این سند بر اساس نیازهای جامعه تغییرات زیادی داشت.

اولین گذرنامه جهان

اولین گذرنامه برمی‌گردد به سال 445 قبل از میلاد مسیح؛ در کتاب نحمیا آمده که به او وظیفه‌ای محول شده بود برای کمک به ساخت مجدد اورشلیم. برای این انجام این کار، به او نامه‌ای از سمت پادشاه داده شد تا بتواند گذر آزاد و امنی از پادشاه‌های مربوطه داشته باشد. این اولین مدرکی است که در رابطه با پاسپورت در دسترس است.

پاسپورت‌های ابتدایی

در چین، در سال 206 قبل از میلاد مسیح تردد عبور و مرور توسط مدرکی در قلمرو پادشاهی‌شان کنترل می‌شد. در این برگه سن، قد و مشخصه ظاهری افراد به‌عنوان وجه تمایز آن‌ها نوشته می‌شد. افراد اگر قصد عبور از قلمروها را داشتند، مجبور به همراه داشتن این سندها بودند.

گذرنامه در جهان اسلام

جهان اسلام نیز پیشینه تاریخی پاسپورت امروزی خود را داشت. در خلافت اسلامی سندی به‌عنوان دریافت و ثبت مالیات پرداختی وجود داشت.

در واقع، هرکسی که چنین سندی نداشت، نمی‌توانست بین مناطق مختلف سفر کند و همچنین از شهروندان خواسته‌شده بود که بارنامه خود را در ایستگاه‌های بازرسی مختلف در طول سفر ارائه کنند.

این کاملاً به ایده پاسپورت “مدرن” نزدیک است؛ زیرا در واقع نمونه‌ای از یک سند رسمی سفر است که توسط دولت‌ به ‌شهروندان خود ارائه می‌شود.

در قاره اروپا، زمان سلطنت پادشاه هنری پنجم در انگلستان، مدرکی به‌عنوان “اسناد رفتار ایمن” صادر می‌شد و عملکرد آن عمدتاً برای خارجیانی بود که برای اهداف تجاری به داخل کشور سفر می‌کردند.

گاهی این سندها به شهروندان نیز ارائه ‌شده و در قبال این کار معمولاً هزینه دریافت می‌شد. همان‌طور که مارتین لوید توصیف می‌کند، این نوع “توافق‌نامه‌ها” عمدتاً برای اجازه دادن به مسافران خارجی است که قبلاً دشمن محسوب می‌شدند.

اولین ذکر کتبی پاسپورت

قانونی در پارلمان انگلستان در سال 1414 میلادی ثبت شد که می‌توان گفت اولین ذکر کتبی “پاسپورت” در تاریخ معاصر است.

با این‌حال، ریشه کلمه تا به امروز مورد اختلاف بسیاری است. در سال 1420 در فرانسه، پادشاه لوئی یازدهم شروع به صدور گواهینامه‌هایی کرد که اجازه گردش آزاد کالا را می‌داد.

این رویه سرانجام در سال 1464 میلادی به ‌طور محدود به عموم مردم فرانسه گسترش یافت.

به همین دلیل، برخی معتقدند که این کلمه از کلمه “بندر” فرانسوی آمده است که به دروازه شهر اشاره دارد. ولی عده‌ای نیز عقیده دارند ریشه آن انگلیسی است و از ترکیب “عبور” و “بندر” آمده و اشاره به دسترسی از طریق بنادر دریایی دارد.

اولین پاسپورت‌ها واقعاً ویزا بودند

چیزی که هر دو تفسیر در آن اتفاق ‌نظر دارند این است که از نظر تاریخی، این اسناد بیشتر به خارجی‌ها داده می‌شد تا به شهروندان محلی.

این ایده پس از سال‌ها، به‌ویژه با افزایش جمعیت مردم در سال‌های منتهی به انقلاب صنعتی، تغییر کرد. در این مدت، دولت‌ها به دنبال پاسپورت به ‌عنوان وسیله‌ای برای امنیت و شناسایی بودند. از آنجایی‌که افراد بیشتری در جستجوی فرصت‌های بهتر به مهاجرت به کشورهای خارجی فکر می‌کردند، مقامات می‌خواستند راهی مؤثر برای مدیریت این امر پیدا کنند.

مسئله اصلی دستیابی عملی به این هدف هجوم غیرقابل‌کنترل افرادی بود که در اواخر دهه 1800 میلادی مهاجرت می‌کردند و در واقع منجر به انحلال پاسپورت شد. ایالت‌ها نتوانستند از پس شماره‌ها برآیند؛ فرانسه اولین کشوری بود که در سال 1861 میلادی به پاسپورت احتیاج داشت و بیشتر کشورهای اروپایی پس‌ از آن سریعاً این پرونده را دنبال کردند

تاریخ روابط خارجی سرزمین ایران با همسایگان دور و نزدیک آن قدمتی چند هزار ساله دارد، با این حال متخصصان دانش دیپلماسی و نویسندگان آثار روابط سیاسی و خارجی ایران، آغاز جدی این روابط را، مربوط به عصر صفویه می‌دانند. ظهور حاکمیت صفویان در مجاورت مرزهای امپراتوری عثمانی سبب شد تا دولت‌های اروپایی به دولت تازه‌تاسیس صفوی بیش از پیش توجه نشان دهند و رفت ‌و ‌آمد سفیران اروپایی و ایرانی، تاریخ ایران را با چالش‌های نوینی رو‌به‌رو سازد.

از سوی دیگرحضور امپراتوری عثمانی سبب شد تا علاوه‌بر سفرای دولت‌های اروپایی، تاجران و مبلغان مذهبی مسیحی نیز که فضای سیاسی و مذهبی ایران عصر صفوی را نسبت به همسایه آن بازتر احساس می‌کردند، رهسپار ایران شوند. اگرچه کفه ترازوی روابط سیاسی و تجاری در این زمان به نفع اروپایی‌ها سنگینی می‌کرد، سفیران و تاجرانی نیز از ایران به آن‌سوی سرحدات صفوی رهسپار شدند. امروزه اطلاعات ما از روابط خارجی رسمی و درباری عصر صفوی محدود به چند سفرنامه است که از این بین می‌توان به سفینه‌سلیمانی نوشته محمد‌ربیع بن‌ابراهیم (۱۰۹۴-‌۱۰۹۸‌ه.‌ق)، واقعه‌نویس هیات اعزامی از طرف شاه‌سلیمان صفوی به سیام (تایلند کنونی)، اشاره کرد. علاوه‌بر روابط جدیدالظهور با دولت‌های اروپایی، رفت و آمدهای ایرانیان به قلمرو عثمانی در قالب مناسبات زیارتی، همواره یکی از مسائل مناقشه‌برانگیز عصر صفوی بوده است. وجود اماکن مقدسه شیعیان در شهرهای نجف، کربلا و سامرا و همچنین شهرهای اسلامی مکه و مدینه در قلمرو امپراتوری عثمانی و کشمکش‌های صفویان و عثمانی‌ها برای حدود دو قرن، سبب‌شده بود تا زائران ایرانی برای حضور در شهرهای مذهبی با مشکلات متعددی مواجه شوند. با آغاز دوره قاجار و ورود به مرحله جدیدی از روابط خارجی میان ایران و دولت‌های همجوار، دولت قاجار به ایجاد یک ساختار نوین برای وزارت امورخارجه دست زد. در سال ۱۲۳۶‌ه.ق با انتصاب میرزا عبدالوهاب‌خان نشاط‌اصفهانی به‌عنوان اولین وزیر‌خارجه ایران به دستور فتحعلی‌شاه به این هدف دیپلماتیک و بین‌المللی جامه‌عمل پوشانده شد. در پی تحولات اداری و سیاسی دوره ناصری مبتنی بر اصلاحات همه‌جانبه از جانب امیرکبیر، قانون رسمی صدور تذکره عبور و مرور به دستور امیرکبیر در تاریخ ۱۲۶۷ق به منظور انتظام و امنیت در مرزها و امور دیپلماتیک صادر شد.

موضوع پژوهش حاضر با عنوان «گذرنامه در تاریخ دیپلماسی ایرانی»، بررسی روش‌مندی مبتنی بر اسناد روابط‌خارجی ایران و مشخصا اسناد گذرنامه (پاسپورت) از دوره ناصری تا پایان دوره پهلوی اول است: «مهم‌ترین هدف تالیف حاضر، بررسی تاریخچه یکی از نخستین و مهم‌ترین اسناد هویتی ایران است که جایگاه ویژه‌ای در تحولات دیپلماسی ایران دارد. فصول هشتگانه این کتاب، از بررسی منابع و مآخذ دست‌اول دوره قاجار و پهلوی و مطالعه حدود سه‌هزار برگ سند موجود در مراکز آرشیوی مانند مرکز اسناد وزارت امورخارجه، سازمان اسناد ملی و اسناد دانشگاه تهران به رشته تحریر درآمده است و تلاش دارد تا به سیر تاریخی تذکره در ایران بپردازد. همان‌گونه که گذرنامه موجب تغییرات اساسی در روند دیپلماسی و روابط بین‌الملل ایران شد، تحولات تاریخ مدرن ایران از اواخر دوره قاجار تا پایان پهلوی اول نیز در تغییرات اساسی گذرنامه‌های ایرانی موثر بود و در نهایت منجر به صدور گذرنامه‌های چند‌برگی در اواخر دوره پهلوی شد. به‌طوری که این نوع گذرنامه‌ها شبیه‌ترین شکل به نمونه امروزی آن است.» فصل اول پژوهش حاضر، مطالعه‌ای مروری در باب تاریخچه گذرنامه و همچنین دربرگیرنده بررسی اجمالی درباره جواز عبور و مرور در عصر صفوی است. فصل دوم با محوریت دوره زمانی ۱۳۲۹- ۱۲۶۷‌‌ه.ق. یعنی از دوره ناصری تا پایان قاجار، به بررسی اولین نقطه عطف در تاریخ صدور گذرنامه در تاریخ ایران پرداخته است: «تشکیلات وزارت امورخارجه که در دوره فتحعلی‌شاه تاسیس شده بود، در دوره امیرکبیر شکل منظمی به خود گرفت. در راستای این اصلاحات، امیرکبیر با توجه به بحث امنیت مرزها و توجه دولت مرکزی به اوضاع اتباع خارجی در ایران، اقدام به صدور رسمی قانون تذکره عبور و مرور و ابلاغ فرمان تذکره عبور چاپی جهت عبور از مرزهای ایران کرد.» فصل سوم این پژوهش به بررسی نحوه تحول گذرنامه از دوره قاجار به پهلوی می‌پردازد. نویسنده در این فصل با تاکید بر تاثیر نوسازی عصر پهلوی اول بر ساختار اجتماعی ایران، تاریخ صدور گذرنامه را بررسی کرده است و تاکید دارد آنچه که امروز در قالب گذرنامه یا پاسپورت ایرانی مورد استفاده قرار می‌گیرد از لحاظ ظاهر و چند‌برگی بودن میراث دوره پهلوی اول و اصلاحات و وضع قوانین جدید حقوقی این دوره است. از این منظر بر تاثیر شخصیت‌هایی همچون علی‌اکبر داور پرداخته شده است. فصل چهارم نگاهی دارد به صدور قوانین تذکره در دوره قاجار و قانون گذرنامه در دوره پهلوی اول: «با روی کار آمدن حکومت پهلوی، تحولات عمده‌ای در شکل ظاهری و محتوای تذکره‌ها حاصل شد. یکی از این تغییرات، جایگزینی نام گذرنامه به‌جای نام تذکره پس از تاسیس فرهنگستان زبان فارسی و تحولات ناشی از آن بود که در حدود سال‌های ۱۳۱۵-۱۳۱۴.ش‌ به‌وقوع پیوست. پس از این تاریخ روی اسناد بر روی کلمه تذکره خط کشیده و واژه گذرنامه را جایگزین می‌کردند تا نهایتا کلمه گذرنامه روی اسناد چاپ و تذکره از دایره لغات دوره پهلوی اول حذف شد.» فصل پنجم به بررسی سیر تحول انواع تذکره در دوران قاجار و پهلوی با تاکید بر چهار تذکره عبور و مرور، تذکره اقامت، تذکره داخله و تذکره نانسن پرداخته شده است. موضوع فصل ششم این پژوهش، مناسبات سیاسی و اقتصادی ایران و عثمانی و تاثیر صدور گذرنامه در عبور و مرور زوار و حجاج است که صدور گذرنامه در دوره قاجار و پهلوی نخست توانسته تحولات مهمی را در روند این مناسبات ایجاد کند. فصل هفتم به برخی حواشی پیرامون صدور تذکره و گذرنامه مانند: تخلف در جریان صدور از سوی کارگزاری‌ها، قاچاق تذکره، تذکره‌های قلابی به‌نام اشخاص مهم در تاریخ پرداخته است. در فصل پایانی نیز نویسندگان به تحولات تذکره زنان از ابتدای صدور تا پایان پهلوی اول پرداخته‌اندشاخص رتبه بندی گذرنامه ها

شاخص گذرنامه اولین بستر تعاملی در زمان برای بررسی مرتب سازی و رتبه بندی گذرنامه های جهان است.

هدف شاخص گذرنامه چیست؟

فهرست گذرنامه یک ابزار آنلاین تعاملی است که به کاربران اجازه می دهد با اطلاع از قدرت و اهمیت آنها در دنیای روبه پیشرفت جهانی امروز ، دنیای گذرنامه ها را کشف کنند.

رتبه اعتبار جهانی گذرنامه خود را محاسبه کنید ، آن را بهبود بخشید و آخرین اخبار و بینش های واضح در زمینه سیاست های ویزا، فناوری بیومتریک ، نام تجاری کشورها ، امنیت عمومی، نیکوکاری ، سیاست خارجی و موارد دیگر را کشف کنید.

Index Passport که در سال 2014 ایجاد شد ، به سرعت به محبوب ترین مقصد جهان برای یادگیری قدرت گذرنامه تبدیل شد. با بیش از 65 میلیون بازدید تا دسامبر 2020 ، این به سادگی مرجع جهانی بی چون و چرا در رتبه بندی گذرنامه است.

الهام گرفتن

در دنیای امروز ، تبدیل شدن به یک شهروند جهانی مهمتر از همیشه است. داشتن تابعیت دوم یک امتیاز رهایی بخش و قدرت بخش است که با مسئولیت مشترک در برابر سراسر دنیا همراه است.

اطلاع دادن

آموزش و اطلاع جامعه ما در مورد قابلیت های گذرنامه.

گذرنامه ما با تفاوت یکی از مهمترین ابزارهایی است که بر فرصت ها ، پویایی و کیفیت زندگی جهانی تأثیر می گذارد.

مشغولیت

تشویق به بحث در مورد سیاست های ویزا ، شهروندی ، نام تجاری کشورها ، تحرک جهانی ، امنیت عمومی ، نیکوکاری و سیاست خارجی.

روش شناسایی شاخص گذرنامه چیست؟

روش شناسه گذرنامه به طور کامل برای اطمینان از صحت و سازگاری کامل طراحی شده است.

داده ها بر اساس تحقیقات اختصاصی از منابع در دسترس عموم و اطلاعات رسمی ارائه شده توسط سازمان های دولتی است. گذرنامه هایی که در فهرست ما در نظر گرفته شده شامل 193 عضو سازمان ملل متحد و 6 منطقه منتخب است. مناطقی که گذرنامه خود را صادر نمی کنند ، حذف می شوند و مقصد محسوب نمی شوند. کشورهایی که گذرنامه صادر می کنند ، صرف نظر از اینکه سیاست های مستقل ویزا را اعمال می کنند ، مقصد محسوب می شوند.

چرا قدرت پاسپورت مهم است؟

گذرنامه های ما به عنوان یکی از ضروری ترین لوازم هویت ، از فرم فیزیکی خود فراتر رفته و در حال حاضر بر فرصت های جهانی ، آزادی تحرک و کیفیت زندگی تأثیر می گذارد. Index Passport که از سوی دولتها برای نظارت و ارتقاء رتبه گذرنامه خود موظف شده است ، به یک شریک مورد اعتماد جهت تقویت تحرک جهانی تبدیل شده است

افرادی که قصد داشته تا با مراجعه به اداره پلیس مهاجرت و گذرنامه فراجا یا سایت اداره گذرنامه، برای دریافت پاسپورت اقدام نمایند، لازم است تا فرم پرسشنامه درخواست صدور گذرنامه پلیس مهاجرت را تکمیل کرده و پس از کامل کردن فرم، آن را تحویل اداره مربوطه دهند. لذا، در این قسمت، یک نمونه پرسشنامه درخواست صدور گذرنامه پلیس مهاجرت را ارائه کرده ایم

پاسپورت خود را چگونه دریافت کنیم؟ مراحل اخذ پاسپورت در سال 1401

یکی از مدارک لازم که به هنگام سفر به خارج از کشور به آن نیاز پیدا می کنید پاسپورت است. پاسپورت در واقع یک سند هویتی برای مسافران خارجی است که نشان دهنده تابعیت و هویت آن هاست. طبیعتا اتباع هر کشور می توانند پاسپورت کشور خودشان را دریافت نمایند و با خیال راحت به سفر خارجی بروند. اما سوالی که ممکن است مطرح شود این است که فرایند اخذ پاسپورت به چه نحو است و چگونه می توان نسبت به اخذ پاسپورت اقدام نمود؟ اگر شما نیز به دنبال پاسخ به این سوال هستید مطالعه این مطلب را از دست ندهید. ما در این نوشتار قصد داریم شم ارا با انواع پاسپورت، فرایند اخذ آن و مدارک و شرایط لازم آشنا نماییم.

انواع پاسپورت

در ایران سه نوع پاسپورت وجود دارد:

  • پاسپورت عادی یا توریستی: این نوع پاسپورت برای تمامی افراد و شهروندان عادی که به منظور هدف های مختلف نظیر گردش، زیارت و تحصیل قصد خروج از کشور را دارند تعبیه شده است.
  • پاسپورت دیپلماتیک : این پاسپورت برای مقامات سیاسی و سطح بالای کشور طراحی شده و نسبت به پاسپورت های عادی ویژگی های متفاوت تری دارد.
  • پاسپورت خدمت : این نوع پاسپورت شبیه پاسپورت دیپلماتیک است و مخصوص افرادی است که به ماموریت های کاری از سوی دولت فرستاده می شوند.

لازم است توجه داشته باشید که پاسپورت شما باید حداقل 6 ماه اعتبار داشته باشد و در صورتی که کمتر از 6 ماه از اعتبار پاسپورت شما باقی مانده، باید برای تمدید آن اقدام نمایید. برای درخواست پاسپورت ایران و یا تمدید آن لازم است که به دفاتر پلیس +10 مراجعه نمایید. برای پیدا کردن نشانی نزدیک ترین دفتر به شما می توانید به سایت اینترنتی epolice.ir رجوع نمایید. پس از مراجعه نیز می بایست مدارک جمع آوری شده خودرا به همراه فرم تکمیل شده موید درخواست پاسپورت تحویل دفاتر نموده و پس از گذشت ده روز پاسپورت شما صادر شده و برایتان ارسال می‌شود. توجه داشته باشید که حتما باید فرد متقاضی هنگام درخواست پاسپورت حاضر باشد.

برای دریافت پاسپورت چه مدارکی لازم است؟

  • اصل و کپی کارت ملی و شناسنامه
  • اصل پاسپورت قبلی (برای تمدید)
  • عکس جدید با پس زمینه سفید که در آن آقایان بدون زیورآلات، کلاه، عینک و یا ریش بوده و لباس سفید بر تن نداشته باشند و بانوان نیز با رعایت حجاب اسلامی، بدون آرایش و با روسری یا مقنعه تیره به نحوی که تمامی صورت پیدا باشد. هم چنین افرادی که جراحی های زیبایی انجام داده اند و عکس جدید شان با عکس کارت ملی و شناسنامه تفاوت اساسی دارد لازم است که گواهی پزشک جراح خود رانیز ارائه دهند.
  • مجوز محضری و یا اجازه قیم قانونی برای افراد زیر 18 سال
  • عکس دار بودن شناسنامه افراد بالای 15 سال
  • افراد زیر 15 سال مدارکی چون دفترچه بیمه، گواهی اشتغال به تحصیل و یا پاسپورت عکس‌دار را همراه خود داشته باشند
  • برای باطل کردن پاسپورتی که بیش از یک سال از اعتبار آن باقی مانده ارائه نامه ای از اداره گذرنامه لازم است
  • آقایان باید اصل و کپی کارت پایان خدمت و یا معافیت هوشمند خود را ارائه دهند.
  • مشمولان وظیفه با داشتن مجوز رسمی از سازمان وظیفه عمومی
  • اجازه‌نامه محضری و کتبی از همسر برای بانوان متاهل: البته این قانون در مورد بانوانی که خارج از ایران زندگی می‌کنند جاری نمی شود
  • گواهی فوت و اصل شناسنامه باطل شده همسرمتوفی برای بانوانی که همسرشان را از دست داده اند
  • ارائه اصل طلاق‌نامه برای خانمی که از همسر خود جدا شده است

پاسپورت

برای دریافت پاسپورت چه شرایطی را رعایت کنیم؟

  • از عکس های قدیمی استفاده نکنید چرا که عکس مورد استفاده برای پاسپورت حداکثر باید متعلق به یک سال گذشته باشد هم چنین در صورتی که برای دریافت مجدد پاسپورت اقدام می نمایید لازم است که از عکس جدید استفاده کنید
  • برای کودکان بالای پنج سال داشتن حجاب در عکس گذرنامه ضروری است
  • در خصوص کودکان زیر پنج سال تنها داشتن همین که لباس پوشیده داشته باشند کافی است و دو گوش آن ها نیز در عکس باید کاملا مشخص باشد.
  • افراد نظامی در صورت اشتغال به خدمت باید نامه موافقت حفاظت یگان مربوطه را در دبیرخانه اداره گذرنامه ثبت و در هنگام اقدام برای ثبت نام پاسپورت ارائه دهند
  • نظامیان بازنشسته ای که کمتر از 5 سال از بازنشستگی شان می گذرد می بایست نامه از حفاظت يگان مربوطه همراه داشته باشند
  • برای افراد زیر سن قانونی ( 18 سال ) اجازه محضری پدر و یا سرپرست قانونی آن ها اجباری است
  • هیچ‌ گاه مدارک هویتی خود مثل گذرنامه، شناسنامه و…را در اختیار افراد ناشناس قرار ندهید چراکه در صورت وقوع هرگونه مشکل یا سو استفاده از این مدارک توسط هر شخص دیگر مسئولیت آن بر عهده شما خواهد بود.
  • چنانچه گذرنامه خود را برای انجام سفر در اختیار شرکت مسافربری قرار داده‌اید حتماً نسبت به اخذ رسید آن با درج زمان تحویل گذرنامه اقدام نمایید.
  • هنگام ورود به کشورهای دیگر دقت نمایید تا گذرنامه شما ممهور به مهر ورود شده باشد، لازم به ذکر است حتی در صورت سهل‌ انگاری پلیس مرزی، صاحب گذرنامه ازنظر مقامات، متهم به عبور غیرمجاز بوده و عواقب این امر متوجه وی خواهد بود.
  • در خصوص افراد زیر 6 سال حضور آن ها در دفاتر پلیس 10+ و ارائه یک قطعه عکس مخصوص گذرنامه از سوی سرپرست آن ها لازم است

هزینه دریافت پاسپورت چقدر است؟

هزینه های گرفتن پاسپورت معمولا همه ساله تغییر می‌کند بخشی از هزینه ها مربوط به عوارض نیروی انتظامی و شهرداری و بخشی هم مربوط به خود هزینه دفاتر پلیس +10 و هزینه های پستی است. نکته ای که لازم است در این جا به آن توجه نمایید این است که بخش واریزی به حساب شهرداری و نیروی انتظامی را به هیچ وجه نباید از طریق اینترنت یا عابر بانک پرداخت کنید بلکه یا باید مستقیم به بانک ملی بروید و فیش بگیرید و با اینکه از طریق دستگاه های کارتخوان موجود در دفاتر پلیس +10 اقدام نمایید

. هزینه دریافت پاسپورت به صورت کلی به شرح ذیل است:

  • مبلغ 1250 تومان برای دریافت فرم و شناسه پاسپورت
  • پرداخت 53600 تومان به دفتر پلیس +10 با احتساب هزینه پستی
  • پرداخت فیشی به ارزش 6250 تومان به حساب شهرداری
  • پرداخت فیشی به ارزش 125000 تومان به حساب نیروی انتظامی

چه کسانی از دریافت پاسپورت ممنوع اند:

  • افرادی که به دستور کتبی مسئولین قضایی نسبت به خروج از کشور منع شده اند.
  • افرادی که خروج آن ها از کشور خلاف مصلحت است.
  • بدهکاران به اداره ثبت اسناد و یا دادگستری

مدت اعتبار پاسپورت چقدر است؟

لازم است بدانید که پاسپورت صادر شده به مدت 5 سال اعتبار دارد. پس از گذشت این مدت مهلت پاسپورت شما گذشته است و به عبارتی منقضی شده که لازم است برای تمدید آن اقدام فرمائید. توصیه می شود پیش از به اتمام رسیدن تاریخ انقضای پاسپورتتان برای تمدید آن اقدام نمایید تا بعدا خیالتان من باب منقضی شدن پاسپورت راحت باشد.

مدارک مورد نیاز دانشجویان جهت تعویض پاسپورت

  • اصل ریز نمرات از شروع تحصیل تاکنون با مهر برجسته دانشگاه
  • برگ اشتغال به تحصیل از دفتر مشاور دانشجویان خارجى دانشگاه، (دانشجویان داراى کارت اقامت دائم و یا متولدین آمریکا از دفتر ثبت نام دانشگاه) با ذکر رشته و مقطع تحصیلی(کارشناسى، کارشناسى ارشد و یا دکترا) تاریخ شروع و اتمام تحصیلات، ممهور به مهر برجسته دانشگاه.
  • تکمیل فرم شماره 54 (در خواست‌نامه تسهیلات دانشجوئى) به همراه یک قطعه عکس
  • تصویر مدرک مشخص بودن وضعیت نظام وظیفه عمومى(معافیت تحصیلى، کارت پایان خدمت، کارت معافیت دائم و غیره) دانشجویان داراى کارت اقامت دائم و یا متولدین آمریکا

پاسپورت

دریافت پاسپورت برای مشمولین خدمت وظیفه عمومی چگونه است؟

متقاضیان خدمت نظام وظیفه عمومی که هنوز دوران خدمت شان پایان نیافته یا مشمول معافیت از خدمت نمی باشند برای دریافت پاسپورت تشریفات شرایط خاصی را باید رعایت نمایند. یکی از این شرایط ارائه وثیقه بانکی متناسب با نوع سفر است. به طور مثال برای سفرهای پژوهشی باید وثیقه‌ای به ارزش 8 میلیون تومان، سفرهای تفریحی 30 میلیون تومان و سفرهای زیارتی 5 میلیون تومان ارائه شود. این مبلغ می‌تواند به صورت نقدی و یا ضمانت پرداخت شود. افرادی که قصد ادامه تحصیل در کشوری خارجی به شکل فرصت مطالعاتی و یا دوره‌های مشترک را دارند، به ازای مدرک خود اجازه اقامت در کشوری دیگر را دارند. این دوره در مقطع کارشناسی ارشد به مدت 6 ماه و در مقطع دکتری 12 ماه است. متقاضیان باید مبلغ 8 میلیون تومان برای فرصت مطالعاتی و برای دوره‌های مشترک 15 میلیون تومان ودیعه بانکی ارائه کنند.

اقدامات لازم در صورت گم کردن پاسپورت

برای هر کدام از ما ممکن است این اتفاق بیفتد که مدارک هویتی مان را گم کنیم حال اگر شما نیز گرفتار این بدشانسی شدید و پاسپورت تان را گم کردید باید به اداره گذرنامه در غرب تهران مراجعه کرده و اعلام مفقودی نمایید؛ سپس از ابتدا باید روند دریافت پاسپورت جدید خود را طی کنید. البته توجه داشته باشید که اگر اعتبار پاسپورت شما به اتمام رسیده باشد، نیازی به ارائه گزارش مفقودی نیست

نحوه درخواست پاسپورت در سایت میخک به چه صورت می باشد؟

نحوه درخواست پاسپورت در سایت میخک به این صورت می باشد که ابتدا باید به سامانه میخک به آدرس مراجعه و پس از ورود به سایت از طریق گزینه درخواست گذرنامه درخواست پاسپورت را ثبت و مدارک لازم را بارگذاری کرد

2- نحوه پیگیری پاسپورت در سایت میخک به چه صورت می باشد؟

نحوه پیگیری پاسپورت در سایت میخک به این صورت است که پس از ثبت درخواست و بارگذاری اسناد و مدارک لازم در مرحله آخر یک کد رهگیری از طرف سایت برای شما صادر می شود که با استفاده از آن می توان صدور پاسپورت را پیگیری نمود و برای اطلاع از جزییات متن مقاله را مطالعه نمایید.

3- مدت زمان صدور پاسپورت و هزینه آن در سامانه میخک به چه نحو می باشد؟

مدت زمان صدور پاسپورت در سامانه میخک از یک روز تا یک هفته و هزینه صدور آن 100 یورو بوده که در متن مقاله به طور کامل توضیح داده شده است.

- - منبع: مورخان و هیوا لا بورسیه پلاس و ویکی پدیا زینب عیوضی، دانشجوی دکترای تاریخ ' مجله با حال مگ 'دنیای اقتصاد و ژیوار.نوشته شده توسط شیما رشیدی و better land immigration